بیت کوین، نوعی پول مجازی است که توسط بانک‌ها یا مؤسسات مالی کنترل نمی‌شود. این ارز، شبیه نسخه مجازی پول عمل کرده و می‌توان توسط آن، کالا یا خدمات خرید و یا مانند طلا، از آن برای ذخیره ارزش استفاده کرد. تفاوت بیت کوین با دیگر پول‌های سنتی، در دیجیتالی و غیرمتمرکز بودن آن است.
این رمز ارز محبوب هیچ نمود فیزیکی ندارد. این ارز توسط قدرت پردازش سرورهایی در سراسر دنیا تولید شده و در کیف پول‌هایی دیجیتالی نگه‌داری می‌شود. اما با وجود پول‌های فیزیکی که به‌راحتی در دسترس مردم قرار می‌گیرند، چه نیازی به بیت کوین وجود دارد؟ نقطه قوت این ارز دیجیتال، غیرمتمرکز بودن آن است. تمام ارزهای فیات (ریال، دلار، یورو و غیره) توسط دولت‌ها و بانک‌های مرکزی کشور‌ها کنترل می‌شوند. این سیاست‌های دولت است که تعیین می‌کند واحد پول کشور چقدر ارزش داشته باشد اما در مورد این رمز ارز، همه چیز متفاوت است.
ارزش این ارز دیجیتال توسط مردم تعیین می‌شود. درواقع، این خریداران و فروشندگان این رمز ارز هستند که ارزش آن را تعیین می‌کنند. بانک‌ها، بر امنیت و صحت انجام تراکنش‌های پول‌های فیات نظارت می‌کنند اما بیت کوین، وظیفه نظارت بر تراکنش‌ها را به کامپیوترها سپرد و بانک‌ها را از فرایند انتقال پول حذف کرد. به‌این‌ترتیب، موفق شد تراکنش‌های مالی را بدون نظارت و کنترل‌گری نهادهای واسطه انجام دهد.
مجازی بودن این ارز دیجیتال، درک سازوکار آن را برای بسیاری از افراد دشوار ساخته است. در این مقاله، نحوه عملکرد بیت کوین، با زبانی ساده توضیح داده شده است.
تاریخچه این رمز ارز محبوب
بیت کوین در سال 2009، توسط فردی به نام ساتوشی ناکاماتو (Satoshi Nakamoto) ایجاد شد. هویت واقعی ساتوشی ناکاماتو هنوز در پرده‌ای از ابهام است و با وجود حدس و گمانه‌زنی‌های بسیار، هنوز کسی به هویت واقعی او پی نبرده است.
این ارز دیجیتال فراز و نشیب‌های زیادی را در طول زندگی خود پشت سر گذاشته است. در این قسمت، تاریخچه پیدایش آن را به‌صورت خلاصه مرور می‌کنیم:
- در 18 آگوست 2008، دامنه org ثبت شد. هویت صاحب دامنه مشخص نیست.
- در ۳ ژانویه 2009، سرویس ایمیل رمزنگاری در وبسایت com ایمیلی توسط فرد یا گروهی از افراد، با نام "ساتوشی ناکاماتو" دریافت کرد:
من در حال کار بر روی یک پول الکترونیکی جدید هستم که کاملاً همتا به همتا است و به هیچ واسطه‌ای نیاز ندارد.
محتوای این ایمیل، سازوکار بیت کوین را تشریح می‌کرد و اکنون با نام وایت لیبل (white paper) با عنوان «بیت کوین، پول الکترونیکی همتا به همتا» در وبسایت Bitcoin.org موجود است. وایت لیبل‌ها مقاله‌هایی هستند که در آن‌ها نحوه کار و قوانین ارزهای دیجیتال توضیح داده شده است.
در ۳ ژانویه 2009، اولین بلاک این ارز دیجیتال استخراج شد. این بلاک به بلاک پیدایش (Genesis block) شهرت دارد. درون این بلاک، پیامی با این مضمون نوشته شده بود:
روزنامه تایمز، 9 ژانویه 2009: صدراعظم در آستانه دومین کمک مالی به بانک‌ها است.